تاريخ:

تبريز مرکز استان آذربايجان شرقي است. پيشينه تبريز همواره در هاله اي از ابهام مستور بوده و امروزش نيز حکايتگر غريب است. تاريخ تبريز در پيش از ظهور اسلام اسير ظن ها و گمان ها وگاهي اغراض هاست و بعد از ظهور اسلام سيماي پر شکوهش نظر جهانيان را معطوف مي سازد و در گستره وسيع حکومت اسلامي به « قبة الاسلام » مشهور مي شود. سپس در شاهراه ابريشم ، شرق را با غرب پيوند مي دهد و رونق اقتصادش به بنيان بازارها و کاروانسراهايي مي انجامد که عظيم ترين مکان مسقف پهنه گيتي مي گردد.

درباره بنا و وجه تسميه شهر تبريز حمدالله مستوفي و ياقوت حموي مي نويسند: بناي تبريز از زيبده زن هارون الرشيد است. وي به بيماري تب نوبه مبتلا بوده ، روزي چند در آن حوالي اقامت کرده ، در اثر هواي لطيف و دل انگيز آنجا بيماري زيبده زايل شده، فرموده شهري در آن محل بنا کنند و نام آن را« تب ريز » بگذراند. در قرن چهارم هجري ياقوت حموي تبريز را مشهورترين شهر آذربايجان مي خواند. ابوحوقل در 367 و ابن مسکويه در 421 و ناصر خسرو در 438 تبريز را بزرگترين و آبادترين شهر آذربايجان مي خوانند.

اين شهر در طول تاريخ دوره هاي طلايي متعددي را سپري ساخته است. دوران پايتختي ، دوران وليعهد نشيني ، دوران شکوفايي تجاري، اقتصادي، هنري و .... زماني مکتب تبريز در عرصه هنر تحول شگرفي را موجب مي گردد که امروزه آثار کم نظير آن دوره زينت بخش موزه هاي جهان است. مردان و زنان نامداري از اين شهر برخاسته اند، کعبه ملي روم، ميعادگاه عرفا، شعرا انديشمندان و بزرگان بوده است. به همين خاطر تبريز يگانه شهري است که صاحب مقبره الشعرا است. مقبره اي که خاقاني ها، همام ها، قطران ها و ..... سرانجام واپسين مقتدر آسمان شعر و ادب شهريار شيرين سخن در آن مکان مقدس آرميده است.

تبريز گذشته از آنچه ذکرش رفت، در امور بنيادي نيز همواره پيشگام بوده است و شاهد اين مدعا قيام ها و تحول هاي فرهنگي ، هنري و صنعتي است که شاهد آن بوده ايم و هستيم. نقش بنيادي تبريز در نهضت تنباکو به استناد مدارک وجود حقانيت مبداء نهضت تنباکو از تبريز را به اثبات مي رساند که در پي آن ميرزاي شيرازي فتوي معروف خود را صادر مي کند وشرح واقعه به قلم پژوهشگر ارجمند آقا صمد سرداري نيا تحت عنوان « تبريز در نهضت تنباکو» به انجام رسيده است. قيام عظيم مشروطيت و نقش تبريز در اعطي مشروطه به مردم آن زمان امر مبرهني است که حکايتگر دليري مردان پولادين اراده اي چون زنده يادان ستارخان سردار ملي، باقرخان سالار ملي ثقة الاسلام،شيخ محمدخياباني، علي مسيو، حسين خان باغبان و ... است. عد از قيام مشروطه و وقايع مختلف، تبريز پس از سپري ساختن سال هاي بحراني 20 الي 25 سال 1332 در نهضت ملي ساختن نفت يکي از ارکان حرکت هاي آن زمان در سراسر کشور به شمار مي رفت و گواه اين ادعا، صفحه هاي حاکي شور و حال انقلابي مطبوعات تبريز در آن سال هاست و ملاقات هاي شادروان سيد اسماعيل پيمان با آيت ا... کاشاني و دکتر مصدق مي باشد.در نهضت خرداد سال 1342 نيز بازاريان با بستند بازار و خطبي تبريز با ايراد سخنراني هاي مهم و پخش شب نامه ها و حرکت هاي اصيل انقلابي دين خود را ادا کردند و سرانجام در 29 بهمن سال 56 با حرکتي توفنده بنياد شاهنشاهي 2500 ساله را به لرزه درآوردند و عظمت واقعه به قدري غير منتظره و خارق العاده بود که رژيم شاهي را دچار سردرگمي ساخت و ساواک با تمامي ادعاهاي پرطمطراق خود عاجزانه به تقلا برخاست.

آنچه رفت مختصري بود از تبريز و وقايع تاريخي فرهنگي آن. اينک به شرح مختصر يکايک موارد شايان توجه اکتفا مي شود. با اين اميد که اين سطور در شناساندن سيماي تبريز براي هر صاحب اشتياقي سودمند واقع شود.

 

سوغاتي هاي تبريز:

انواع شيريني ها

 

قرابيه

 

ريس

 

نوقا

 

 

 

آجيل تبريز 

 

 

 

چرم تبريز و کفش چرم تبريز 

 

فرش تبريز

 

مکان هاي تاريخي و ديديني تبريز:

 

موزه ها:

موزه مشروطه:  

 

 

 

اين خانه بعد از به توپ بستن مجلس در سال 1287 ه.ش مرکز تجمع جمعي از برجسته ترين چهره هاي مشروطه در آذربايجان بوده و در جنگهاي 11 ماهه تبريز عليه نيروهاي دولتي ستاد فرماندهي و محل تشکيل جلسات مجاهدين مشروطه به شمار ميرفت. تصميم مهم و انقلابي پائين آوردن پرچمهاي سفيد تسليم در مقابل قواي محمدعلي شاه قاجار در همين خانه گرفته شده است

 

 

موزه ادبي شهريار:

 

 

 در اين موزه علاوه بر آثار چاپ شده استاد، دفاتر و اوراق بسياري از آثار و اشعار ايشان به خط خود استاد و قرآني که با خط نسخ نگاشته اند و برخي لوازم تحرير و وسايل شخصي و آلبوم هاي عکس محتوي تصاوير يادگاري اين شاعر انديشمند و فرزانه به معرض نمايش گذاشته شده است.

  

 

موزه آذربايجان:

 

 

موزه آذربايجان يکي از مهم‌ترين موزه‌هاي ايران است که در شهر تبريز و در جوار مسجد کبود قرار گرفته‌است. در اين موزه که به عنوان دومين موزه تاريخي ايران پس از موزه ملي تهران شناخته مي‌شود، آثار متعلق به دوران پيش از اسلام و دوران اسلامي به نمايش گذاشته شده‌اند. در طبقه همکف موزه آذربايجان، آثار و اشياي تاريخي مربوط به دوران پيش از تاريخ و دوران پيش از اسلام گردآوري شده‌اند که سفال‌هاي مربوط به تپهاسماعيل‌آباد با هفت هزار سال قدمت، از تاريخي‌ترين آثار اين بخش به‌شمار مي‌روند. قديمي‌ترين آثار طبقه اول موزه آذربايجان مربوط به سده چهارم هجري و شهر نيشابور است که از مهم‌ترين ويژگي‌هاي آن‌ها مي‌توان به استفاده از خط کوفي، استفاده نقش‌هاي اسليمي و استفاده از لعاب سفيد در اين آثار اشاره کرد. ظروف سفالي مربوط به دوره ايلخانان و قفل رمزي مربوط به سده ششم هجري نيز از ديگر آثار تاريخي اين بخش محسوب مي‌گردند. مجسمه‌هاي ساخته‌شده توسط احد حسيني در طبقه زيرزمين موزه آذربايجان نگهداري مي‌شوند. اين مجسمه‌ها ديد عميقي نسبت به سرگذشت و اخلاق انسان در طول سده‌هاي گذشته -به خصوص سده بيستم- دارند

 

موزه عصر آهن:

 

 

محوطه باستاني مسجد کبود واقع در شمال شرق بناي مسجد کبود تبريز است.

 

موزه قاجار:

 

 

شهر تبريز در دوره هاي مختلف تاريخ ايران داراي ارزش و اهميت خاصي بوده که در دوره ايلخانان و قاجار اين شکوه به اوج خود رسيده است. در 1218 ه.ق که عباس ميرزا نايب السلطنه فتحعليشاه گرديد، اين شهر رسماً وليعهد نشين شد. در دوره جنگهاي ايران و روس، تبريز مرکز ثقل و مقر فرماندهي بوده است.

از دوره قاجار بناهاي زيبائي در اين شهر به يادگار مانده است که خانه اميرنظام يکي از اين بناهاست. اين خانه در محله ششگلان که يکي از محلات قديمي تبريز است قرار دارد.

  

 

موزه شهرداري:

 

 

 

 

کاخ شهرداري تبريز يکي از بناهاي زيبا، مستحکم و ديدني شهر تبريز است که ساخت آن از سال 1314 تا 1318 خورشيدي و به دستور رضاشاه پهلوي در محل گورستان متروک و مخروبه کوي نوبر با نظارت مهندسان آلماني و در زمان رياست شهرداري حاج‌ ارفع‌الملک جليلي و با بودجه 2،500،000 ريال انجام شد.اين عمارت در سال 1386 خورشيدي، به مناسبت بزرگداشت صدمين سال تاسيس اولين انجمن شهر و بلديه ايران در تبريز، به نخستين موزه شهر و شهرداري‌هاي کشور تبديل و مورد بهره‌برداري قرار گرفت. در حال حاضر برخي از ملاقات‌هاي رسمي ديپلماتيک شهرداري تبريز در محل اين کاخ انجام مي‌گيرد.

 

موزه سنجش:

 

 

در موزه سنجش انواع ادوات مقياس توزين از قبيل ترازوهاي ظريف زرگري تا قپانهاي بزرگ ميادين بار مربوط به قرون گذشته، سنگ وزنه ها و پيمانه هاي نفتي، وسايل مربوط به علم نجوم و اخترشناسي مانند اسطرلاب و کره سماوي، ابزارهاي سنجش مربوط به علم هواشناسي و قطب نماها و ساير مقياسهاي ديگر به نمايش گذاشته شده است.

 

بناهاي تاريخي:

خانه پروين اعتصامي:

بنا شامل دو بخش قاجاريه و پهلوي بوده که بناهاي قاجاريه از بين رفته و اکنون ساختمان دوره پهلوي اول باقي مانده است. به دليل تعلق اين خانه به خانواده شاعره پر افتخار معاصر پروين اعتصامي به اين نام شناخته شده است.

 

ارک عليشاه:

بناي ارک تبريز در قرن هشتم هجري توسط  تاج الدين عليشاه وزير الجايتو ساخته شده است . قسمت جنوبي آن داراي طاقي بزرگ بوده كه فرو ريخته است. عرض اين بنا سي متر و ارتفاع آن 26 متر است . عرض ديوارها 10 متر و داخل آنها مرکب از دو ديوار عريض است که توسط طاق هايي به هم اتصال يافته است.

 

 

مسجد کبود:

اين مسجد بنا به کتيبه سر درب آن به سال 870 هجري قمري و در زمان سلطان جهانشاه مقتدر ترين حکمران سلسله قره قويونلو يان که فردي زيباپسند وشاعر بوده ، بنا شده است.تنوع وظرافت کاشيکاري وانواع خطوط به کار رفته در آن وهمچنين زيبايي و هماهنگي رنگ ها سبب شده است که به فيروزه اسلام شهرت يابد. کتيبه ها به وسيله نعمه اله البواب خوشنويس مشهور قرن نهم کتابت شده وسر کاري آن با عزالدين قاپوچي بوده است .

 

مقبرة الشعرا:

در حال حاضر مقبرة الشعرا در خيابان ثقة الاسلام جنب خيابان عارف و تقريباً حوالي تکيه حيدر واقع شده است.

معروف ترين آرميدگان مقبرة الشعرا به شرح زير مي باشند:

سيد محمد حسين شهريار.اسدي طوسي ، قطران تبريزي ، مجير الدين بيلقاني ، خاقاني شيرواني،  ظهير الدين فارابي ، شاهپور نيشابوري ، شمس الدين سجاسي ، ذوالفقار شرواني ، همام تبريزي ، مغربي تبريزي، ماني شيرازي، لساني شيرازي، شکيبي تبريزي است.

 

 

 

اماکن گردشگري:

ايل گلي تبريز:

 

 

 

 

 

ايل گلي، استخري بزرگ است که مساحت آن 54675 متر مربع مي باشد. در جنوب آن    تپه اي است که آن را از بالا تا پايين همسطح استخر پله بندي  کرده و نهر آبي از آن به طرف پايين روان است. از سمت جنوبي و از وسط استخر خياباني کشيده شده که استخر را به صورت شبه جزيره اي درآورده است و در مرکز استخر، عمارت باشکوه دو طبقه اي ساخته شده است. در پيرامون استخر از روزگاران قديم، درختان کهنسالي سر به هم آورده که انعکاس عکس آنها در آب، به زيبايي آن محوطه مي افزايد. تمام تپه هاي جنوبي استخر به شکل بسيار زيبايي چمنکاري و گلکاري شده در روزهاي گرم تابستان استراحتگاه مردم تبريز و مسافران ساير شهرها مي باشد. نادر ميرزاي قاجار مي نويسد:

« اين آبگير در اوايل حکومت قاجار، ملک يک سلسله از مساوات تبريز و انباشته از خاک و ريگ بود. قهرمان ميرزا پسر هشتم عباس ميرزا نايب السلطنه که در آن هنگام حکمران آذربايجان بود. آن ملک را در مقابل سالي سي و پنج خروار غله بخريد. سپس در آبادي و عمران آن همت گماشت».

 

 

تله کابين تبريز

 

  

 

با راه‌اندازي تله کابين عون بن علي ، اين منطقه به يکي از نقاط توريستي و تفريحي تبريز تبديل و سالانه پذيراي صدها هزار نفر از شهروندان و ميهمانان و گردشگران داخلي و خارجي خواهد بود.علاوه بر اين وجود طبيعت بکر دامنه هاي عون بن علي و طرح هاي جنگل کاري اين ارتفاعات با امکانات تفريحي و رفاهي چون رستوران ، پارک هاي تفريحي ، شهر بازي و ديگر امکانات ، بر جاذبه هاي اين پروژه مي افزايد.

 

روستاي تاريخي کندوان:

 

 

 

كندوان‌ روستايي‌ تاريخي‌ و كم‌ نظير بخش‌ اسكو در فاصلة‌ 22 كيلومتري‌ جنوب‌ اسكو در ميان‌ دره‌اي‌ با صفا و كنار رودخانه‌اي‌ به ‌همين‌ نام‌ واقع‌ شده‌ است‌. بناي‌ خانه‌هاي‌ اين‌ روستا از نوع‌ معماري‌ صخره‌اي‌ است‌ و به‌ قرن‌ هفتم‌ هجري‌ و در بعضي‌ موارد حتي‌ به‌دوره‌هاي‌ قبل‌ از اسلام‌ نيز برمي‌گردد. اين‌ روستا نمونه‌اي‌ از ابتدايي‌ترين‌ نوع‌ زندگي‌ بشر و همزيستي‌ او با طبيعت‌ به ‌شمار مي‌رود و در مرحلة‌ اول‌ فرم‌ خارجي‌ اين‌ مجموعه‌ انسان‌ را به‌ ياد قلعه‌هاي‌ پرسحر و جادوي‌ قديمي‌ مي‌اندازد.

در نظر اوّلي‌ كه‌ به‌ روستا انداخته‌ مي‌شود يك‌ سري‌ مخروطهاي‌ نوك‌ تيز ديده‌ مي‌شود كه‌ در سطوح‌ غير منظم‌ آنها سوراخهايي‌ وجود دارد. اين‌ مخروطها، در كنار هم‌ بطور متراكم‌ يا جداجدا ناگهان‌ از دامن‌ كوهي‌ بلند سر برآورده‌ و در سراشيبي‌ تند كوه‌ به‌ صورت‌ پله‌ پله‌ بالا رفته اند

 

 

آسياب خرابه:

 

 

آسياب خرابه (خارابا دييرمان) يكي از زيباترين مناطق ديدني آذربايجان شرقي است اين آبشار به علت وجود ويرانه هاي يك آسياب آبي به آسياب خرابه معروف است. براي رسيدن به اين مكان بسيار دل انگيز بايد از جاده مرند-جلفا به مهدي شهر (علمدارگرگر) وارد شد و با عبور از يك جاده خاكي در نوار مرزي ايران و جمهوري آذربايجان و گذشتن از يك جاده فرعي، به دره اي باصفا رسيد كه محل آسياب خرابه است. از تبريز تا جاده فرعي جلفا به علمدار 106 كيلومتر است. از علمدار تا آسياب خرابه 27 كيلومتر راه خاكي است.

 

 

کليساي سنت استپانوس:

 

كليساي سنت استپانوس در 16 كيلومتري غرب جلفا و به فاصلةصلة 3 كيلومتري كرانه جنوبي ارس و در روستاي متروكه‌اي به نام درة شام قرار دارد. نام كليسا گرفته شده از نام استپانوس، شهيد اول راه مسيحيت مي باشد و به علت استقرار آن در درة شام به اين نام نيز خوانده مي شود. در مورد تاريخچه ساخت اين بنا اظهارات فراواني وجود دارد. عده‌اي آن را از بناهاي اوايل مسيحيت و برخي نيز چون تاورنيه اين بنــا را به دورة صفويه نسـبت مي‌دهند. درحـالي‌كه شيوة معماري بنا و مصالح ساختماني آن نشان دهندة اين مطلب است كه اين كليسا در بين قرن چهارم تا ششم هجري (دهم تا دوازدهم ميلادي) ساخته شده است.

 

روستاي اشتبين:

 

آبادي معروف به اشتبين مركز دهستان ديزمار شرقي از بخش ورزقان و شهرستان اهر در كنار رود ارس و نوار مرزي ايران و شوروي قرار گرفته است. اشتبين داراي سابقه تاريخي كهني است. وجود گويش تاتي در روستاهاي اقمار اين آبادي (كرينگان و مردانقم) حاكي از پيشينه درخشان تاريخي آن ميباشد. ر گوشه و كنار اشتبين آثار تاريخي چندي بچشم مي خورد. در حال حاضر چند كتيبه به خط ثلث مربوط به زمان شاه طهماسب و شاه عباس صفوي در اين آبادي وجود دارد،بوالقاسم نباتي عارف و شاعر معروف آذربايجان در اشتبين بدنيا آمده و در اين روستا نيز به خاك سپرده شده است.

روستاي اشتبين در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است و يكي از جاذبه هاي مهم گردشگري منطقه بشمار مي رود بطوريكه دورنماي طبيعي آن چشم هر بيننده اي را خيره مي كند. توليد ابريشم نيز در اشتبين سابقه طولاني دارد و كارگاههاي توليد ابريشم زيادي در اين منطقه وجود دارند. ميوه ها و محصولات جاليز اين منطقه هم داراي مرغوبيت خاصي است.

 

 

قلعه بابک:

 

در 50 كيلومتري‌ شمال‌ شهرستان‌ اهر و در 16 كيلومتري‌ غربي‌ كليبر و به‌ فراز ارتفاعات‌ غربي‌ رود قره‌ سو خودنمايي‌ مي‌كند. براي‌ رسيدن‌ به‌ دروازة‌ قلعه‌ بايد از معبر دالان‌ مانندي‌ به‌ طول‌ 200 متر عبور كرد. اين‌ قلعه‌ از برج‌ وباروهاي‌ متعددي‌ تشكيل‌ يافته‌ كه‌ برجهاي‌ مدور از سنگ‌ مالون‌ با ملات‌ ساروج‌ است‌ و باروها نيز از نوعي‌ سنگ‌ گرانيت‌ ساخته‌ شده‌اند.

پس‌ از عبور از معبري‌ تنگ‌ به‌ قصري‌ مي‌رسيم‌ كه‌ بصورت‌ سه‌ طبقه ‌بوده‌، مشتمل‌ بر تالار اصلي‌ و هفت‌ اطاق‌ در اطراف ‌تالار مركزي‌ مي‌باشد. در قسمت‌ شرقي‌، تأسيسات‌ ديگري‌ مركب‌ از چند اتاق‌ و آب‌ انبار قرار دارد.

سقف‌ آب‌ انبارها با طاقهاي‌ جناغي‌ و گهواره‌اي‌ پوشيده‌ شده‌ است‌. در قسمت‌ شمال‌ غربي‌ بوسيله‌ پلكانهاي ‌سرتاسري‌ كه‌ اكنون‌ ويران‌ شده‌ به‌ قسمت‌ فوقاني‌ مي‌توان‌ صعود كرد، داخل‌ آن‌ به‌ وسيلة‌ دو نيم‌ ستون‌ مشخص‌ گرديده‌است‌. در قسمت‌ بالاي‌ اين‌ ستونها محلي‌ جاسازي‌ شده‌ كه‌ شامل‌ چند بخش‌ مي‌باشد و احتمالاً اين‌ محل‌، مقرسربازان‌ جهت‌ ديده‌ باني‌ بوده‌ است‌.

 

مراکز خريد:

بازار بزرگ سر پوشيده تبريز

       

بازار تبريز بزرگ‌ترين بازار سرپوشيده آجري جهان و يکي از شاهکارهاي معماري ايراني است. شهر تبريز به مناسبت قرار گرفتن در مسير جاده ابريشم از ديرباز مرکز مبادله کالا ميان خاور دور و اروپا بوده‌ و وصف بازار‌هاي آن در خاطرات بسياري از بازرگانان و جهانگردان آمده است. ازار تبريز با طاق‌ها و گنبدهاي بلند آجري بيش از 5 هزار واحد تجاري، 40 مسجد، 16 سرا در خود جاي داده است كه شامل بازار امير، بازار کفاشان، راسته بازار، بازار حلاجان، يميني دوز بازار، راسته کهنه، بازار حاج محمد حسين، بازار مشير بازار، بازارچه صفي، بازار امير ابوالحسن، سراي حاج رسول، سراي حاج ميرزا علي نقي، تيمچه و سراي شيخ کاظم، تيمچه حاج صفرعلي، تيمچه و دالان ميرزا شفيع و تيمچه ملک است . مجموعه بازار تاريخي تبريز به عنوان يازدهمين اثر ثبت جهاني ايران در سي و چهارمين جلسه سازمان يونسکو که در کشور برزيل برگزار شد به عنوان بزرگترين سازه سرپوشيده جهان و بخشي از شاهراه ابريشم به ثبت جهاني رسيد.

 

 

لاله پارک :

 

 

 

مجتمع تجاري- تفريحي لاله پارک در شمال شرق تبريز از جمله مجتمع هاي تجاري-تفريحي شمال غرب کشور است که با استقبال خوب مردم مواجه شده است. در اين مجموعه مشارکتي که با سرمايه گذاري مشترک شهرداري تبريز و بخش خصوصي احداث شده است، برندهاي مطرح ترکيه کالاها و اجناس خود را مستقيما عرضه مي کنند. مرکز تجاري 6 طبقه ، پارکينگ با ظرفيت 800 دستگاه خودرو در زيرزمين دوم و پارکينگ روباز با ظرفيت 400 دستگاه خودرو در محوطه بيروني هتل ، پيش‌بيني و احداث 140 باب مغازه در مجموعه تجاري و خدماتي هتل با مساحت‌ها بين 40 تا 250 مترمربع ، وجود 16 مجموعه فست‌فود در طبقه فوقاني هتل ، 1200 متر فضاي بازي براي کودکان ، يک سينماي 5 بعدي ، دو سينماي 125 نفره ، 5 دستگاه آسانسور و 20 پله برقي از جمله امکانات و زيرساخت‌هاي رفاهي ، خدماتي و تفريحي هتل لاله تبريز به شمار مي‌رود.

 

مرکز خريد جواهر تبريز:

تبريز خيابان امام خميني، بلوار 29 بهمن، روبروي درب اصلي دانشگاه

مرکز خريد بلور:

آدرس :آبرسان -فلکه دانشگاه

مرکز خريد اسکان:

آدرس: آبرسان روبروي هلال احمر

مرکز خريد برج سفيد:

آدرس : آبرسان جنب شيريني تشريفات

مرکز خريد شهر:

آدرس: بلوار 29 بهمن- روبروي جام جم- برج شهر

مرکز خريد ميلاد نور:

آدرس: وليعصر فلکه بزرگ وليعصر

مرکز خريد رشديه:

آدرس: خ رشديه

مرکز خريد پرديس:

آدرس: خ تربيت- عابر گذر تربي

 

مراکز تاريخي و گردشگري نزديک به هتل بهبود:

موزه آذربايجان - موزه شهرداري- موزه سنجش - موزه عصر آهن- موزه ادبي شهريار – موزه قاجار - بازار بزرگ تبريز - مسجد کبود - ارک عليشاه

 

 

top